Lexicon: verschil tussen versies

Regel 82:

== Theory of Mind ==

''Theory of Mind'' (ToM) verwijst naar het vermogen om je voor te stellen wat een ander denkt, voelt of wil.

Het ~~is de cognitieve capaciteit om het mentale~~ perspectief van ~~anderen te begrijpen~~.

Het betekent dat je begrijpt dat anderen een eigen perspectief hebben, dat kan verschillen van het jouwe.

~~ToM is verwant~~ aan ~~2de-~~ en ~~3de~~-~~graads denken~~: het ~~gaat erom~~ dat ~~we beseffen dat anderen gedachten~~ hebben die ~~kunnen verschillen~~ van de ~~onze~~.

Een beperkte Theory of Mind ~~wordt vaak gezien bij autisme~~ en ~~draagt bij aan contextblindheid~~.

=== Klassieke uitleg: Sally–Anne verhaal ===

Een klassiek experiment toont dit mechanisme aan:

Sally legt haar knikker in een mand en verlaat de kamer.

Anne haalt de knikker uit de mand en legt hem in een doos.

Wanneer Sally terugkomt, wordt gevraagd: "Waar gaat Sally zoeken naar haar knikker?"

[[File:Sally-Anne test.jpg|center]]

* Een kind met een ontwikkelde Theory of Mind antwoordt: '''in de mand''' – want dat is waar Sally dénkt dat de knikker ligt.

* Een kind zonder (of met beperkte) Theory of Mind zegt vaak: '''in de doos''' – omdat dat de werkelijke plaats is die het kind zelf weet.

De test toont of iemand kan begrijpen dat een ander een overtuiging kan hebben die verschilt van de werkelijkheid én van het eigen weten.

=== Praktische gevolgen in het dagelijks leven ===

{{Casus|'''Voorbeeld 1: de muesli'''

Partner A verplaatst de zak met muesli naar een andere keukenkast.

Partner B vindt de zak niet meer terug en gaat uit van het meest logische: de zak muesli is op.

Partner A verwacht echter dat Partner B “weet” dat de zak verplaatst is.

Dit leidt tot misverstanden.}}

{{Casus|'''Voorbeeld 2: communicatie'''

Partner A verwacht dat Partner B alles direct begrijpt wat zij vertelt, zonder extra context.

Ze beseft niet dat haar uitleg op verschillende manieren kan begrepen worden.

Partner B daarentegen merkt dat zij vaak moeite heeft met impliciete context en gaat daarom explicieter communiceren, zodat de kans op misverstanden kleiner wordt.}}

=== Betekenis in dit project ===

Een beperkte Theory of Mind hangt nauw samen met contextblindheid.

Waar ToM vooral het sociale perspectief betreft (begrijpen wat een ander denkt of voelt),

gaat [[Complex denken]] ruimer: het integreert ook tijdslagen, gevolgen en bredere contexten.

</translate>

@@ Regel 82: / Regel 82: @@
 == Theory of Mind ==
 ''Theory of Mind'' (ToM) verwijst naar het vermogen om je voor te stellen wat een ander denkt, voelt of wil.
-Het is de cognitieve capaciteit om het mentale perspectief van anderen te begrijpen.
+Het betekent dat je begrijpt dat anderen een eigen perspectief hebben, dat kan verschillen van het jouwe.
-ToM is verwant aan 2de- en 3de-graads denken: het gaat erom dat we beseffen dat anderen gedachten hebben die kunnen verschillen van de onze.
-Een beperkte Theory of Mind wordt vaak gezien bij autisme en draagt bij aan contextblindheid.
+=== Klassieke uitleg: Sally–Anne verhaal ===
+Een klassiek experiment toont dit mechanisme aan:
+Sally legt haar knikker in een mand en verlaat de kamer.
+Anne haalt de knikker uit de mand en legt hem in een doos.
+Wanneer Sally terugkomt, wordt gevraagd: "Waar gaat Sally zoeken naar haar knikker?"
+[[File:Sally-Anne test.jpg|center]]
+* Een kind met een ontwikkelde Theory of Mind antwoordt: '''in de mand''' – want dat is waar Sally dénkt dat de knikker ligt.
+* Een kind zonder (of met beperkte) Theory of Mind zegt vaak: '''in de doos''' – omdat dat de werkelijke plaats is die het kind zelf weet.
+De test toont of iemand kan begrijpen dat een ander een overtuiging kan hebben die verschilt van de werkelijkheid én van het eigen weten.
+=== Praktische gevolgen in het dagelijks leven ===
+{{Casus|'''Voorbeeld 1: de muesli'''
+Partner A verplaatst de zak met muesli naar een andere keukenkast.
+Partner B vindt de zak niet meer terug en gaat uit van het meest logische: de zak muesli is op.
+Partner A verwacht echter dat Partner B “weet” dat de zak verplaatst is.
+Dit leidt tot misverstanden.}}
+{{Casus|'''Voorbeeld 2: communicatie'''
+Partner A verwacht dat Partner B alles direct begrijpt wat zij vertelt, zonder extra context.
+Ze beseft niet dat haar uitleg op verschillende manieren kan begrepen worden.
+Partner B daarentegen merkt dat zij vaak moeite heeft met impliciete context en gaat daarom explicieter communiceren, zodat de kans op misverstanden kleiner wordt.}}
+=== Betekenis in dit project ===
+Een beperkte Theory of Mind hangt nauw samen met contextblindheid.
+Waar ToM vooral het sociale perspectief betreft (begrijpen wat een ander denkt of voelt),
+gaat [[Complex denken]] ruimer: het integreert ook tijdslagen, gevolgen en bredere contexten.
 </translate>