Denkspiegel-effect in de zorg: verschil tussen versies
Geen bewerkingssamenvatting |
|||
| Regel 5: | Regel 5: | ||
== Valkuil: projectie van denkstijl == | == Valkuil: projectie van denkstijl == | ||
* Zorgverlener hoog-contextueel → denkt dat patiënt ook hoog-contextueel is.<br>Wanneer dit niet zo is, wordt afwijkend of letterlijk denken soms fout geïnterpreteerd als gevolg van trauma. | * Zorgverlener hoog-contextueel → denkt dat patiënt/cliënt ook hoog-contextueel is.<br>Wanneer dit niet zo is, wordt afwijkend of letterlijk denken soms fout geïnterpreteerd als gevolg van trauma. | ||
* Zorgverlener laag-contextueel → verwacht lineair en letterlijk denken bij de patiënt.<br>Wanneer de patiënt hoog-contextueel denkt, kan diens nuance of indirecte communicatie verkeerd begrepen worden. | * Zorgverlener laag-contextueel → verwacht lineair en letterlijk denken bij de patiënt/cliënt.<br>Wanneer de patiënt/cliënt hoog-contextueel denkt, kan diens nuance of indirecte communicatie verkeerd begrepen worden. | ||
== Laag-contextueel ≠ trauma == | == Laag-contextueel ≠ trauma == | ||
Een specifieke valkuil is dat laag-contextueel denken vaak wordt verward met trauma. | Een specifieke valkuil is dat laag-contextueel denken vaak wordt verward met trauma. | ||
* Een patiënt die heel letterlijk en detailgericht communiceert kan door een hoog-contextuele zorgverlener gezien worden als iemand die “afwijkend” denkt door een traumatische ervaring. | * Een patiënt/cliënt die heel letterlijk en detailgericht communiceert kan door een hoog-contextuele zorgverlener gezien worden als iemand die “afwijkend” denkt door een traumatische ervaring. | ||
* In werkelijkheid kan dit voortkomen uit een structureel verschil in contextgevoeligheid, en dus niets te maken hebben met doorgemaakt trauma. | * In werkelijkheid kan dit voortkomen uit een structureel verschil in contextgevoeligheid, en dus niets te maken hebben met doorgemaakt trauma. | ||
== Pseudo-narcisme == | == Pseudo-narcisme == | ||
Een andere misinterpretatie is pseudo-narcisme. | Een andere misinterpretatie is pseudo-narcisme. | ||
Dit kan ontstaan wanneer een hoog-contextuele patiënt wordt beoordeeld door een laag-contextuele zorgverlener. | Dit kan ontstaan wanneer een hoog-contextuele patiënt/cliënt wordt beoordeeld door een laag-contextuele zorgverlener. | ||
* De patiënt spreekt genuanceerd, gebruikt impliciete signalen en legt veel verbanden. Of hij/zij gebruikt humor/sarcasme die de zorgverlener totaal niet begrijpt. | * De patiënt/cliënt spreekt genuanceerd, gebruikt impliciete signalen en legt veel verbanden. Of hij/zij gebruikt humor/sarcasme die de zorgverlener totaal niet begrijpt. | ||
* De zorgverlener verwacht concreet en direct taalgebruik. | * De zorgverlener verwacht concreet en direct taalgebruik. | ||
Het resultaat: de patiënt lijkt omslachtig of zelfingenomen, wat onterecht geïnterpreteerd kan worden als narcisme. | Het resultaat: de patiënt/cliënt lijkt omslachtig of zelfingenomen, wat onterecht geïnterpreteerd kan worden als narcisme. | ||
In werkelijkheid gaat het om een verschil in denkstijl, niet om een persoonlijkheidsstoornis. | In werkelijkheid gaat het om een verschil in denkstijl, niet om een persoonlijkheidsstoornis. | ||
== Voorbeelden == | == Voorbeelden == | ||
{{Casus|Een patiënt vertelt heel concreet: “Ik hoor ’s nachts een geluid en word wakker.” | {{Casus|Een patiënt/cliënt vertelt heel concreet: “Ik hoor ’s nachts een geluid en word wakker.” | ||
De hoog-contextuele zorgverlener verwacht nuance en denkt: “Dit moet een trauma zijn, hij associeert geluiden met nare ervaringen.” | De hoog-contextuele zorgverlener verwacht nuance en denkt: “Dit moet een trauma zijn, hij associeert geluiden met nare ervaringen.” | ||
Maar in realiteit beschrijft de patiënt gewoon letterlijk wat er gebeurt. | Maar in realiteit beschrijft de patiënt/cliënt gewoon letterlijk wat er gebeurt. | ||
De verkeerde interpretatie kan leiden tot een onnodige traumadiagnose.}} | De verkeerde interpretatie kan leiden tot een onnodige traumadiagnose.}} | ||
{{Casus|Een man vergeet ’s avonds laat de slaapkamerdeur te sluiten toen hij water ging halen. Hij had ingeschat dat dit voor korte duur was (badkamer juist naast de slaapkamer, iedereen slaapt in het huis). | {{Casus|Een man vergeet ’s avonds laat de slaapkamerdeur te sluiten toen hij water ging halen. Hij had ingeschat dat dit voor korte duur was (badkamer juist naast de slaapkamer, iedereen slaapt in het huis). | ||