Waarom stijgen autisme- en ADHD-diagnoses? Minder context, meer labels

In de afgelopen jaren zien we een sterke toename in diagnosen van autisme en andere psychiatrische classificaties. Een belangrijk deel daarvan kan verklaard worden door het feit dat er steeds minder aandacht is voor context in de samenleving en de zorg.

Twee structurele oorzaken

• De samenleving is complexer geworden:
• vroeger boden religie of ideologie duidelijke kaders
• nu is er een overvloed aan informatie, vooral via sociale media
• dit vraagt meer contextgevoeligheid van ieder individu
• Het informele vangnet is verzwakt:
• beide ouders werken
• grootouders zijn minder beschikbaar
• buren spelen nauwelijks nog een rol
• mensen die moeite hebben met contextualiseren vallen sneller uit de boot

Gevolg

Het aantal mensen met contextblindheid blijft relatief constant, maar:

• vroeger werden zij ondersteund door duidelijke kaders en een sterk sociaal netwerk
• nu komen ze vaker in de problemen
• daardoor worden ze sneller gediagnosticeerd met een psychiatrisch label, zoals autisme

Kritische noot

Meer diagnoses betekent dus niet automatisch dat er "meer autisme" of "meer depressie" is. Het kan evengoed wijzen op een samenleving die minder rekening houdt met verschillen in contextgevoeligheid.

Empirisch onderzoek ondersteunt dit. In het Verenigd Koninkrijk stegen geregistreerde autismediagnoses tussen 1998 en 2018 met 787%; de onderzoekers schrijven die stijging vooral toe aan bredere herkenning en toepassing van de diagnose, niet aan een werkelijke toename — met de sterkste stijging bij volwassenen en vrouwen.⁴ Voor ADHD is er, bij gestandaardiseerde criteria, over drie decennia geen aanwijzing voor een echte toename.⁵ De geschatte prevalentie van autisme blijft wereldwijd rond 1%.⁶

Conclusie

Overdiagnose ontstaat wanneer we te weinig contextualiseren. Hoe meer we context integreren in zorg en samenleving, hoe minder er nood is aan psychiatrische labels.

Referenties

1. Fabiano, F., & Haslam, N. (2020). Diagnostic Inflation in the DSM: A Meta-Analysis of Changes in the Stringency of Psychiatric Diagnosis from DSM-III to DSM-5. PubMed 32736153
2. Roman-Urrestarazu, A., Yang, J. C., van Kessel, R., et al. (2022). Autism incidence and spatial analysis in more than 7 million pupils in English schools: a retrospective, longitudinal, school registry study. PubMed 36302393
3. Ormel, J., et al. (2022). More Treatment but No Less Depression: The Treatment-Prevalence Paradox. PubMed 34959153
4. Russell, G., Stapley, S., Newlove-Delgado, T., et al. (2022). Time trends in autism diagnosis over 20 years: a UK population-based cohort study. PubMed 34414570
5. Polanczyk, G. V., Willcutt, E. G., Salum, G. A., Kieling, C., & Rohde, L. A. (2014). ADHD prevalence estimates across three decades: an updated systematic review and meta-regression analysis. PubMed 24464188
6. Zeidan, J., Fombonne, E., Scorah, J., et al. (2022). Global prevalence of autism: a systematic review update. PubMed 35238171